Marka sahibi, (kendi pazarında) yaptığı çalışmaların dışında markasının bir benzerinin ortaya çıkmasını, özellikle benzer markanın Türk Patent Enstitüsündeki tescil başvurularını tespit edip gerekli müdahaleleri yapmak ve tescili engellemek durumundadır.  Bu işlemleri normal şartlarda her ay yayınlanan aylık resmi markalar bültenine abone olup, ayda ortalama 5000 markayı teker teker inceleyip, benzer olanları tespit edip itiraz edebileceği gibi, tescil sonrası Markanın Korunması hususunda bizden danışmanlık hizmeti de alabilir. İzlenmeyen ve sonrasında tescil edilen markanın iptali için yıllar sürecek ve son derece maliyetli dava süreçleri yaşamamanız için marka izleme danışmanlığı almanızı tavsiye ederiz.

İşletmeler ihracat yapıyorlarsa veya ileride markalarını yurt dışında kullanmak veya kullandırmak (lisans vermek) istiyorlarsa markalarını yurt dışında da koruma altına almalıdırlar. Bunun için Türkiye’nin de üye olduğu Madrid Protokülünden yararlanmalı veya diğer yurt dışı tescil imkanlarını kullanmalıdır.

Markalar devir edilebilir, lisansla kullandırılabilir (kiralanabilir), veraset ile varislere aktarılabilir, hacz olunabilir ve rehin edilebilirler.

Markanızın tescil edilmiş olması taklit edilemeyeceği veya marka hakkının ihlal edilemeyeceği anlamını taşımıyor. Markanızın taklidi her an ortaya çıkabilir. Koruma altına alınan markanızın mutlaka takip edilmesi de gerekiyor.

Türk Patent TV; düzenli inceleme ve taramalar neticesinde yazım veya ses benzerlikleri olan marka başvurularını tespit ederek TPE’ye itirazda bulunmakta ve haksız tescili engellemektedir.

Yıllarca emek vererek oluşturduğunuz, firmanızı rakiplerinizden farklı kılan ve büyük çabalarla yurtdışına açtığınız markanız taklit tehlikesiyle karşı karşıya olabilir.

Buna engel olmak için yurtdışında da markanızın tescilinden sonra markanın söz konusu ülkelerde de izlenmesi gerekmektedir. Bu konuda detaylı bilgi için danışmanlarımızla görüşebilirsiniz.

Marka Koruma Süresi

Tescil edilen markalar 10 yıl süreyle korunur. Onuncu yılda markalar yenilenebilir ve marka sahibi firma yaşadığı sürece (markanın da yaşaması istenirse) 10 yılda bir yenilenerek koruması süresiz olarak uzatılabilir.

Başvurulan markanın tescil edilmesine karar verildikten sonra bu durum başvuru sahibine veya vekile bildirilir. Türk Patent Enstitüsü tarafından talep edilen tescil ücretinin ödenmesinden sonra ortalama 3 - 4 ay içinde “marka tescil belgesi” alınır.

Yayınına karar verilen markalar her ay Türk Patent Enstitüsü tarafından yayınlanan markalar bülteninde 3 ay süre ile askıda kalır. Yani yayın tarihinden itibaren 3 ay içinde üçüncü kişiler itiraz edilebilir. Türk Patent Enstitüsü bu itirazları markalar kanununa göre değerlendirir ve itirazı kabul edebilir veya etmeyebilir. İtirazların kabul edilmesi halinde başvurulan marka tamamen red olabilir veya başvurulan sınıfların bir kısmı çıkarılabilir. İtirazın kabul edilmemesi halinde markanın tesciline karar verilir.

Marka başvurudan itibaren ortalama 8-9 ay içinde Türk Patent Enstitüsünce incelenir ve tescil edilebilirlik kriterlerine uyuyorsa markanın yayınına resmi markalar bülteninde karar verir. Markanın Türk Patent Enstitüsü uzmanlarınca ilk değerlendirmesinden sonra tescil edilebilirlik kriterleri bakımından uygun olmayan veya kısmen uygun olmayan bir durum olursa Türk Patent Enstitüsü marka için “red veya kısmi red” kararı verebilir. Bu karara itiraz hakkı vardır.

Marka tescil prosedürünün ilk aşaması; marka örneğinin hazırlanmasıdır. Marka Örneği: Mal yada hizmetler için kullanılacak markanın yazı karakteri, logosu veya bunların uygulandığı etiket yada ambalaj örneği.

İkinci aşamada markanın hangi sınıfta tescil edileceği belirlenir. Sınıfı belirlemek için Uluslararası NICE anlaşmasının marka tescil sınıfları kullanılır.

Üçüncü aşamada markanın tescil edilip edilemeyeceğini belirleyen marka araştırması yapılır. Daha önce aynı adla bir marka tescil edilmişse veya bu yönde bir müracaat varsa marka tescili mümkün olmayacağından ve yapılacak masrafların boşa gitmemesi açısından öncelikle marka araştırmasının yapılması şarttır. Marka araştırması bilgisayar kayıtlarımızdan yapılmaktadır. Ön araştırma işlemi sonucunda elde edilen veriler için gerekli görüldüğü taktirde bizden tescil edilebilirlik yorumu alınmalıdır.

Dördüncü aşamada marka sahibinin bilgilerini içeren marka başvuru dilekçesi hazırlanır. Enstitü müracaat edilen markayı herhangi bir engel bulunup bulunmadığı yönünden inceler. Eğer 556 sayılı kararnamenin 7 ve 8’nci maddeleri açısından bir engel yoksa resmi bültende yayına çıkarır. Markanın bültende yayınlanmasından itibaren 3 aylık bir itiraz süresi bulunmaktadır. Bu süre içinde 3. kişiler tarafından herhangi bir itiraz yapılmamışsa marka kesinleşir ve müracaat sahibine marka tescil belgesi verilir.

Marka olmak için ne yapmalı? Global bir marka olmak çok mu zor? Bölgesel bir marka olmak daha mı avantajlı? Günümüz Pazarlama çağında işletmeler bu sorulara daha fazla zaman ayırmaya başladı. Yerel ve global pazarlarda rekabet artmakta ve pazarlar gittikçe tek tipleşmektedir. Bu durumda “farklılaşmak” ve avantaj sağlamak için marka gündeme gelmektedir. Markalaşma yoğunlaşan rekabet ortamında bir ihtiyaç olarak doğmuştur. Giderek mal üretiminin bütününe bakıldığında çok önemli olmadığı, asıl önemli konunun ürünün imajı olduğu anlaşıldı. Aynı kalite ve standartlara sahip bir ürünün diğer ürünlerden daha fazla bir fiyata satılması markayı artan bir değer haline getiriyordu.

Eskiden üreticiler “ne üretirsek satarız” düşüncesindeydiler. Üretici az olduğu için arz talebi karşılamaya anca yetiyordu. Zamanla ürünlerini satmakta zorlanan işletmeler satışları arttırmak için “pazarlamaya” önem vermeye başladılar. Daha sonra tüketici ihtiyaçlarını dikkate alan, ve tüketicilere kalite, standart, fiyat gibi unsurlarda tutarlı davranılan, bunların yanı sıra duygulara hitap edilen bir döneme girildi. Bu döneme “marka” dönemi de diyebiliriz. Firmalar imaj oluşturarak, katma değer yaratıp daha fazla kar sağlanacağını gördü. Günümüz pazarlarında artık markanın sözü geçmektedir.

Global bir marka olmak uzun ve pahalı bir süreçtir. Bunun için yerelden/ülkeden ülkelere doğru bir eksen üzerinden yola koyulmak gereklidir. Kendi pazarında gücünü pekiştirmemiş bir marka dış pazarlarda çeşitli sıkıntılarla karşılaşabilir. Yerel ölçekte marka gücünü kanıtladıktan sonra stratejik bir açılımla global adımlara yönelmelidir. Markanın ait olduğu kültürel özellikler, aynı zamanda o markayı dünyaya taşıyacak bir imkandır. Bunun için yerel pazarda tutunmuş ve kendini geliştirip global bir vizyona sahip olmuş markalar, dünya markası olma yolunda emin adımlarla yürürler.

Global marka vizyonu pek çok ürüne farklılaştırma avantajı sağlamaktadır. Henüz bir marka, global olmamışsa bile vizyonunu bu şekilde belirlediğiniz zaman yerel ölçekte Pazar pozisyonunu ve rekabet avantajını yükseltme imkanının yakalanması olasıdır. “Global düşün, yerel hareket et” deyimi bile bir vizyonu ifade etmektedir. Global markalar yeni pazarlara açılacağı zaman yerel tüm unsurları dikkate almaktadır. O bölgenin kültürü, demografik ve sosyo-ekonomik yapısına göre yerel bir strateji izlemektedirler. Zaten global bir oyuncu olmanın gereği de, bölgesinde güçlü, dışarıda esnek ve uyarlanabilir olmaktır.

Global bir marka olma sürecinde ürünle birlikte ait olunan kültür ve ülke imajı da markanın peşinden gelmektedir. Markalar ülkelerin ekonomik gücünün de simgesidir. İstediğiniz kadar çok değerli marka özelliklerine sahip olun, ait olduğunuz ülke olumsuz algılamalara sahipse global bir oyuncu olmanız pek mümkün olmaz. Bu nedenle markanın doğduğu ülke, o markanın geleceği için en önemli unsurlardan biri olmaktadır.

Engin ATEŞ (Yurt Dışı Marka Uzmanı)