Coğrafi İşaret Kullanımının Denetimi

Coğrafi işareti tescil ettiren, söz konusu ürünün üretimi, işlenmesi veya diğer işlemleri ile uğraşan kişilerden oluşan ve yasal kuruluş biçimine bakılmaksızın herhangi bir dernek, birlik veya benzeri örgüt, coğrafi işarete konu olan ürünün üretimi, pazarlanması, tescilli işaretin kullanım biçimi, markalanması, ürün üzerinde belirtilmesi, işaretleme veya etiketleme şekillerini ayrıntılı olarak denetlemek üzere yeterli personel, ekipman ve diğer olanaklara sahip olacak ve söz konusu ürünün üretim durumlarını sürekli kontrol edecektir

Coğrafi İşaret nedir?

Bir malın coğrafi kökenini gösteren veya kullanılan bir unsur, madde, motif, malzeme ya da usul sebebiyle bir alana, yöreye yahut ülkeye yollamada bulunarak o mala istek ve güven duyulmasını sağlayan ad veya işarettir. Bir yörenin herhangi bir ürünü, meyvesi, taşı, madeni diğer yörelerde üretilenlerden farklı olabilir veya bir yörede üretilen bir halı, kilim, kumaş, çini vb. bir ürün herhangi bir nedenle ün kazanmış olabilir. Bu ürünlerin üzerinde o yörenin adının kullanılması, tüketiciler tarafından o ürünün belli bir kaliteye sahip olduğu şeklinde de algılanabilir. Tüketiciler söz konusu yöre adıyla satılan ürünleri, o yörenin adına belli bir güven duyarak aynı nitelikteki diğer ürünlere tercih edebilirler.

Coğrafi işaretler, ikiye ayrılmıştır.

Bir ürünün; Tüm veya esas nitelik veya özellikleri bu yöre, alan veya bölgeye özgü doğa ve beşeri unsurlardan kaynaklanması. Üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinin tümüyle bu yöre, alan veya bölge sınırları içinde yapılması durumunda “menşe adını” belirtir. (Malatya Kayısısı)

Bir Ürünün; Belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri itibariyle bu yöre, alan veya bölge ile özdeşleşmiş olması. Üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinden en az birinin belirlenmiş yöre, alan veya bölge sınırları içinde yapılması , durumunda “mahreç işareti” göstergesini belirtir. (Hereke Halısı)

Neden Yeni Bitki Türleri Tescili?

TPE’nin uygulamış olduğu yönetmeliğe göre yeni bitki çeşitlerine ait ıslahçı haklarının korunmasına ilişkin usul ve esasların düzenlemesi ve yeni bitki türlerinin tescillenmesi gerekmektedir. Bu yönetmeliğe göre bitki türleri tescil edilerek koruma altına alınabilmektedir. Bitki türlerinin koruma süresi bitki çeşitlerine göre değişmektedir. Koruma süresi tescil tarihinden itibaren 20 yıl, asmalar, patatesler ve ağaçlar için 30 yıldır.
Yeni bitki türerlinin tescillenmesindeki amaç, bitki çeşitlerinin geliştirilmesinin özendirilmesi, yerli ve karşılıklılık ilkesi uyarınca yabancı ıslahçıların korunmasıdır. UPOV sözleşmesine göre bu koruma hakkından TC sınırları içerisinde ikamet eden gerçek veya tüzel kişiler yeni bitki türlerinin tescili için başvuru yapıp yararlanabilmektedir.

Yeni bitki türleri; başvuru tarihinden geriye dönük olarak Türkiye’de 1 yıl, yurt dışında 4 yıl, ağaç ve asmalarda ise 6 yıl içerisinde ticarete konu olmamışsa yeni bir bitki türü olarak sayılmaktadır.

Musiki Eserleri Kayıt – Tescili

Her nevi sözlü ve sözsüz besteler musiki eserlerdir.

Musiki eseri içeren yapımlar haricinde, eser bazında isteğe bağlı kayıt-tescil eser sahibi tarafından yaptırılabilir.

Musiki eseri içeren yapımlar, zorunlu kayıt-tescile tabi olup, seslerin ilk tespitini gerçekleştiren fonogram yapımcıları tarafından bu işlem gerçekleştirilir.

Kayıt-Tescil Başvurusu İçin Gereken Belgeler

1)
Eksiksiz olarak doldurulmuş ve tüm sayfaları başvuru sahibi tarafından imzalanmış Musiki Eserleri Kayıt-Tescil Başvuru Formu,

2) Yönetmelikte yer alan, başvuruda bulunulan eserler bakımından eser sahibi olunduğunu ve aksinin ispatı halinde her türlü hukuki ve cezai sorumluluğun başvuru sahibi tarafından üstlenildiğini gösterir imzalanmış Taahhütname,

3) Eserin dijital ortama kaydedilmiş (DVD, VCD, Audio CD, CD Rom gibi) iki adet kopyası

4) Şirketimize ait vekâletname

Hukuki Haklar

Marka hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, 5846 sayılı FSEK’ e dayanarak, mahkemeden aşağıdaki istemlerde bulunabilir;

A) Hukuk Davaları

*
Tecavüzün ref’i (giderimi) davası
*
Tecavüzün meni(önlenmesi) davası
*
Maddi ve manevi tazminat davası

B) Ceza Davaları

Eser sahibi maddi ve manevi haklarına tecavüz yapılması durumunda cezai işlem de talep edebilmektedir.

*
Manevi Haklara Tecavüz Halinde Cezalar;

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na aykırı olarak kasten hareket edenler hakkında 2 yıldan 4 yıla kadar hapis veya 50 bin YTL’den 150 bin YTL’ye kadar para cezasına veya zararın ağırlığı dikkate alınarak her ikisine beraber hüküm verilir.

*
Maddi Haklara Tecavüz Halinde Cezalar;

1.A) Aralarında bir sözleşme yapılmış olmasına rağmen, sözleşmenin hükümlerine aykırı olarak bir eser veya işlenmenin kendi tarafından çoğaltılmış nüshalarını satan veya dağıtan kişiler hakkında, üç aydan iki yıla kadar hapis veya 10 bin YTL’ den 50 bin YTL’ ye kadar ağır para cezasına veya zararın ağırlığı dikkate alınarak her ikisine birden hükmolunur.

1.B) Hak sahibinin izni olmadan bir eseri ve çoğaltılmış nüshalarını, FSEK 81. maddesinin 7. fıkrasında sayılan yerlerde satan kişiler hakkında; 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya 50 binYTL’den 50 bin YTL’ye kadar para cezasına veya zararın ağırlığı dikkate alınarak her ikisine birden hüküm verilir.

2.) Hak sahibinin izni olmaksızın; bir eseri herhangi bir şekilde işleyen, çoğaltan, yayan; bir eserin nüshalarını yasal veya yasal olmayan yollardan ülkeye sokan ve her ne şekilde olursa olsun ticaret konusu yapan, bir eseri topluma açık yerlerde gösteren veya temsil eden, bu gösterimi düzenleyen ve ya dijital iletim de dahil olmak üzere her nevi işaret, ses ve/veya görüntü iletimine yarayan araçlarla yayan veya yayımına aracılık eden kişiler hakkında; 2 yıldan 4 yıla kadar hapis veya 50 bin YTL’den 150 bin YTL’ye kadar para cezasına veya her ikisine birden hüküm verilir.

Fikri Haklar Neden Korunmalıdır?

Fikir ürünleri toplumun sermayesidir. Fikri üretim, diğer üretimlerin lokomotifi gibidir. Ülkelerin ekonomik, kültürel ve sosyal açılardan gelişmesi fikir üretimine bağlıdır.

Uzun vadede değişik alanlarda değer üreten toplumlar ayakta kalabilir. Tüketen toplumlar ise üreten toplumların tutsağı haline gelir.

Gelişmiş ülkeler için sanayi devri bitmiş ve bilgi devri başlamıştır. Bugün üretim, esas olarak bilgiye dayanmaktadır. Bilginin değerinin anlaşılmasıyla bilgi üretimi hızla artmış buna paralel olarak ta fikri mülkiyet korumasının önemi artmıştır. Gelişmiş ülkelerin bilim ve teknoloji gelişimine son derece önem vermesi ve etkin yapıda fikri mülkiyet sistemi kurması, geri kalmış ülkelerle arasındaki farkı oluşturmaktadır. .

Fikir ve sanat eserlerinin ticari getirisinin hızla artması bu alanı karlı bir sektör haline getirmiştir. Artık müzik, sinema, edebiyat ve bilgisayar programları üreticiliği milyar dolarlık dev endüstrilere dönüşmüşlerdir. Bunlara örnek olarak Google ve Microsoft un sahipleri çok kısa bir sürede dünyanın en zengin kişilerine dönüşmüştür, sermayeleri ise bilgidir.

Sektörün talebinin yükselmesi, kar marjını yükseltmiştir. Bu durum taklitçiliği ortaya çıkarmış, fikri mülkiyet haklarına tecavüz artmıştır. Fikri haklarını yeterince koruyamayanlar ise çok büyük miktarlarda mali kayıplar yaşamaktadırlar. Gelişmiş ülkeler bu durumu engellemek için fikri mülkiyete konu buluşları, özgün tasarımları, markaları, yazılımları, sinema ve müzik eserlerini, ilim ve edebiyat eserlerini uluslararası boyutta korunma için uluslararası anlaşmalar oluşturmuştur.

Fikri mülkiyetin yeterince korunmaması yenilikçiliğin ve gelişimin hızını keser. Bu durum uluslararası rekabette geri kalınmasına yol açar. Fikri mülkiyet hukukunun amacı, fikri üretimi özendirmek ve bunun sonucunda da ekonomik, sosyal ve kültürel ilerlemeyi sağlamaktır. Araştırma –geliştirme yatırımını teşvik, yabancı sermayeyi çekmek, yenicilikçiliği özendirmek için etkin bir fikri mülkiyet koruması şarttır.

Fikri mülkiyet hakları ülkesel olarak korunmaktadır. Ülkesellik ilkesine göre, bir fikri mülkiyet hakkı, hangi ülkede korunması isteniyorsa o ülkenin mevzuatı çerçevesinde ve sadece o ülkenin sınırları içinde korunur

Maddi mülkiyetten farklı olarak, fikri mülkiyet hakları süreye tabidir. Türkiye’de ilim ve edebiyat eserleri, güzel sanat eserleri, müzik, sinema, kural olarak kamuya sunumdan itibaren eseri meydana getirenin yaşam boyu ve vefatından sonrada 70 yıl süreyle korunmaktadır. İncelemeli patentler 20, incelemesiz patentler 7 yıl, faydalı modeller 10 yıl, tasarımlar 5 yıllık yenilemelerle 25 yıl, markalar ise 10’ar yıllık yenilemelerle istenildiği kadar korunabilmektedir.

Zorunlu Kayıt Tescil

Müzik ve sinema eserleriyle, bilgisayar oyunları için ticari dolaşıma sunulmadan önce kayıt ve tescili yapılması zorunludur.

Sinema ve müzik eserlerinde filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren film yapımcıları ile seslerin ilk tespitini gerçekleştiren fonogram yapımcıları, hak ihdas etmek amacı taşımaksızın, sahip oldukları hakların ihlal edilmemesi, hak sahipliklerinin belirlenmesinde ispat kolaylığı sağlanması ve mali haklara ilişkin yararlanma yetkilerinin takip edilebilmesi amacıyla sinema ve müzik eserlerini içeren yapımlarının kayıt ve tescilini yaptırırlar.

Tasarım Bülteni İtirazı veya Savunma Yapılması

554 Sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca, bir tasarım tescil başvurusu, başvuru aşamasında “yenilik” ve “ayırt edici nitelik” kriterlerine göre incelemeye tabi tutulmamaktadır. Bu nedenle endüstriyel tasarım tescili, uluslararası düzeyde bir kaç ülke dışında genel kabul görmüş itiraza dayalı ‘incelemesiz’ (yenilik ve ayırt edici nitelik açısından) bir sistem olarak tanımlanmaktadır.

Tasarım başvurusu şekli incelemeyi müteakiben Endüstriyel Tasarımlar Resmi Bülteni’nde 6 ay süre ile yayınlanır. Üçüncü kişilerin, yayın tarihinden itibaren 6 ay içerisinde tasarım başvurusuna itiraz etme hakkı bulunmaktadır.

Her ay yayınlanan tasarım bültenleri firmamız uzmanlarınca incelenerek, müvekkillerimize ait birebir ya da benzer başvurular tespit edilmekte ve itiraz haklarının bulunduğu konusunda bilgi verilmektedir. Müvekkillerimizin talebi doğrultusunda yayınlanan tasarımlara itiraz dosyası, gelen itirazlara da karşıt görüş bildirme dosyası hazırlanarak TPE’ye sunulmaktadır.

Yapılan birebir ya da benzer başvuruya itiraz edilmemesi durumunda bu başvuru tescile bağlanmaktadır. Bu aşamadan sonra sadece endüstriyel tasarım tescil belgesi iptali davası açılması yolu sözkonusu olmaktadır. Bu dava da itiraza nispeten oldukça maliyetli ve uzun süreli bir işlem olması hasabiyle, tasarım takibinin önemi, gerekliliği ve avantajı aşikârdır.

Tasarım Hakkı Devir

Tasarım hakkı sahibi kendi isteği doğrultusunda tasarım hakkını bir başkasına devredebilir.

Çoklu başvurularda, tasarımların tümü veya bir kısmı devredilebilir.
Tasarım devir işlemi için; noter onaylı devir sözleşmesi gereklidir.

Yenilemelerin Takibi

Tescilli tasarımların koruma süresi tasarımın tesciline başvurma tarihinden itibaren 5 yıldır. Tasarımlar 5 yıl arayla yenilenerek 25 yıla kadar uzatılabilir. 5’er yıllık dönemlerle tasarım hakkı sahibinin ve vekilinin talebi üzerine yenileme ücreti verilerek tasarım tescili yenilenir. Yenileme ücretinin ödenmesi ve yenileme talebinin yapılması, koruma süresinin sona erdiği ayın son gününden önceki 6 ay içerisinde geçekleştirilir. Bu sürenin kaçırılması halinde yenileme ek ücret ödenerek yapılır.

Sonraki Sayfa »