ISO 14001 Standardı, kuruluşların; politika ve amaçlarını tespit edebilmelerini mümkün kılmak amacıyla mevzuatta koşulan şartlarla, önemli çevre etkilerini dikkate alarak, bir çevre yönetim sistemi için gerekli şartların belirlenmesidir. ISO 14001 Çevre Yönetim Standardı kuruluşların kontrol altında tutabildikleri ve/veya etkileyebildikleri çevre boyutlarını kapsar.

ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi,

• bir çevre yönetim sistemi uygulayan, bu sistemi sürdüren ve geliştiren,
• kendi çevre politikasına uymayı taahhüt eden,
• bu riayeti başkalarına da gösterebilen,
• çevre yönetim sistemini, kendi bünyesinin dışındaki bir kuruluşa tescil ettirmek ve bu konuda sertifika almak isteyen,
• kendi isteği ile bu standarda uyma konusunda kararlı olan ve bu hususu açıkça beyan eden bütün kuruluşlara uygulanabilir.

Bu standardın bütün gerek ve şartları herhangi bir çevre yönetim sistemine dâhil edilmek ve onunla bütünleştirilmek amacıyla geliştirilmiştir.

ISO 9001 standardından yola çıkılarak yayımlanan ISO 14001, dünya pazarına kısa zamanda önemli bir rekabet unsuru olarak yansımıştır. Türkiye’de de birçok sektörden kuruluş, bu standardın gereklerini kendileri yerine getirmekle kalmayıp, tedarikçilerine de bu yönde yaptırım uygulamaktadır. Bu yaklaşımın en somut örneği otomotiv sektöründe görülmektedir. Sektörde söz sahibi kuruluşlar, alım yapmak için diğer kalite gereklerinin yanı sıra, firmaların Çevre Yönetim Sistemi kurmalarını ve bunu belgelendirmelerini önşart olarak talep etmektedirler. Taleplerinin en kısa zamanda uygulanması için ana sanayiden birçok kuruluş değişik tarihler belirlemiştir ve bu sürelere uyulmasını beklemektedir. Ana sanayi bu konudaki taleplerini, yine kendilerinden gelen eğitim ve danışmanlık faaliyetleri ile hatta zaman zaman belgelendirme maliyetlerinin kısmen karşılanmasıyla maddi olarak da desteklemektedir. Beyaz eşya gibi diğer sektörlerde de birçok ana sanayi kuruluşu, tedarikçilerini değerlendirirken çevre ile ilgili uygulamalarını dikkate almaktadır..

Türkiye’de faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlarda da çevre yönetim sistemi uygulaması yaygındır. Burada genellikle amaç, değişik ülkelere yayılmış olan birimlerin çevre uygulamalarını daha kolay kontrol ederek merkezden belirlenmiş kriterlere ve yerel kanunlara uyulduğundan emin olmak ve firmanın çevreci imajını korumaktır.

ISO 14001 standardı, kuruluş nezdinde yerel kanunların uygulanmakta olduğunun da takipçisidir. Ülkemizde 1983 yılında yürürlüğe giren Çevre Kanunu, 1986 yılından bu yana yayımlanmaya devam eden yönetmelikler ile desteklenmektedir. Bunlar ekolojik dengenin korunabilmesi, havada, suda ve toprakta kirlilik ve bozulmaların önlenmesi için kuruluşların uymakla yükümlü olduğu hususları belirlemektedir.

ISO 14001 standardının gereklerini yerine getiren bir kuruluş, yasaları takip etme ve uygulama yükümlülüğünün ötesinde, kirliliğin önlenmesini de taahhüt etmek durumundadır.

Bu taahhütlerde bulunan bir şirket, çevreyi korumak için gereken altyapıya sahip olmanın yanı sıra, çalışanlarının bilinçli olması ve oluşturulan çalışma kurallarını gerektiği gibi uygulaması için gerekeni yapmalıdır. Üretim yapan bir şirketten örnek vermek gerekirse, atık sular için bir arıtma tesisinin bulunması yeterli değildir: bu tesisin sürekli ve güvenli çalışmasını sağlayacak insan gücüne, yöntemlere ve kontrol mekanizmalarına ihtiyaç vardır. Özellikle karmaşık üretim süreçleri bulunan kuruluşlarda, bertaraf gereken tüm atık suların arıtma tesisine bağlantısının yapıldığına emin olunmalıdır. Aynı şekilde kimyasal madde bulunduran bir kuruluşun, maddenin şirket içine alınmasından depolanmasına ve tüketilmesine kadar her aşamada sızıntı, dökülme, parlama, kazara başka kimyasallarla karışarak tehlikeli durum yaratması gibi tehlikelere karşı kesin önlemler alması gerekmektedir. Unutulmaması gereken bir durum da vardiyalı çalışmalarda gece çıkabilecek problemlerdir. Tüm bunların yanı sıra doğal kaynakların sınırlı olduğunun bilinciyle su, enerji ve diğer kaynakların tüketiminin de kontrol altına alınması kirliliğin önlenmesi prensibinin önemli bir unsurudur.