Patent hakları tecavüze uğrayan hak sahibi özel düzenlemelerden ve genel olarak da Türk Ticaret Kanunu’nun haksız rekabeti düzenleyen hükümlerinden yararlanır (551 sayılı KHK; TTK m. 56 vd.).

Patent hakkının korunması, hem hukuk davaları hem de ceza davaları yolu ile sağlanır.

1. Tecavüzün önlenmesi davası
2. Tecavüzün durdurulması davası
3. Tecavüzün giderilmesi davası
4. Tecavüzün tespiti davası
5. Tazminat davaları
a) Maddi tazminat davası
b) Manevi tazminat davası
c) İtibar tazminatı davası
6. El koyma
7. Ürünler ve araçlar üzerinde mülkiyet hakkı tanınması
8. Şekil değiştirme ve imha
9. Mahkeme kararının ilgililere tebliği, kamuya ilan yoluyla duyurulması ve hükmün ilanı
10. İhtiyati tedbirler.

B) Ceza davaları

KHK hükümlerine uygun olarak tescil edilen patent hakkına tecavüz sayılan fiilleri işleyenler hakkında cezai yaptırımlar uygulanır (m. 73/A). 22.06.2004 tarih 5194 sayılı kanunun KHK md 73/A da yapmış olduğu değişiklik ile müeyyideler ağırlaştırılmış ve faydalı modelin de korunması devlet güvencesi altına alınmıştır.
Değişiklikler uyarınca cezalar, suçun faili ve fiilin niteliğine göre;

1. Bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası,
2. Yirmiyedibin YTL’den, kırkaltıbin YTL’ye kadar para cezası,
3. İşyerlerinin bir yıldan az olmamak süreyle kapatılması,
4. Suçu işleyenin bir yıldan az olmamak üzere ticaretten men edilmesidir.

Bu aşamada 7 yıllık bir korumanın yeterli görülmesi halinde incelemesiz patent, 20 yıllık bir koruma talebi halinde ise incelemeli patent sistemi tercihi yapılır. İncelemeli patent alınabilmesi için, başvuru dosyasının, patent kriterlerine göre uluslararası boyutta inceleme raporu hazırlanır. Raporun olumlu gelmesi halinde belge alınabilir.

Başvuru tarihinden itibaren 18 ayın dolmasından sonra, TPE Resmi Patent Bülteni’nde buluş ilana çıkarılır. 6 aylık yayın süresince bir itirazın gelmemesi halinde tescil edilmesine karar verilir.

Faydalı Model başvurularında ise, başvuru tarihinden yaklaşık 4 ay sonra TPE Resmi Patent Bülteni’nde 3 ay yayınlanarak ilan edilir. İtiraz gelmemesi halinde tescile karar verilir ve belgesi alınır. Faydalı Model başvuruları her hangi bir araştırma – inceleme işlemine tabi tutulmaz

Buluş sahibi buluşunu gerçekleştirmek için emek, zaman ve para harcamaktadır. Buluşun kullanımına sunulmasıyla, buluş sahibi buluşunu toplumla paylaşmak zorunda kalmaktadır.

Patent /faydalı model belgesi; buluşçunun emeğine, parasına ve harcadığı zamana ödül olarak verilir. Patent/faydalı model tescili taklitçilerin buluşa sahip çıkmasını engeller ve patentin sahibini buluş üzerindeki hukuki haklarını korur.

Buluşların patentle korunması sadece patent sahibine fayda sağlayan bir olgu değildir. Aksine patent sistemi, ülkesel boyutta ve hatta uluslararası alanda önemli işlevlere sahiptir. Buluşların patentle korunması, buluş sahibini ödüllendirmenin yanı sıra, zihin ürünlerinin toplum bireylerince tanınabilmesini sağlayarak toplumsal, kültürel ve teknolojik gelişmeye katkıda bulunmaktadır.

Kimyasal maddeler ve üretim usulleri hariç, patentlenebilirlik kriterlerinden yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik kriterini sağlayan bütün ürünler için verilebilecek olan 10 yıl süre ile buluş konusu ürünü üretme ve pazarlama hakkını sağlayan bir belgedir.

Yurtiçinde özellikle KOBİ’lerimiz ve geliştirmiş oldukları yeni ürünler için daha az maliyetle koruma elde etmek isteyen buluş sahipleri için tavsiye edilebilecek bir sistemdir.

Patent, ürün veya buluş sahibine, icat ettiği ürünün satışı, pazarlanması, çoğaltılması, bir benzerinin üretilmesi gibi alanlarda ayrıcalıklar getiren resmî bir belgedir. Patent alma kriterleri; yenilik, tekniğin bilinen durumunun aşılması ve sanayiye uygulanabilir olmaktır.

Patent hakkı, başkalarının patent konusu teknolojiyi üretme, pazarlama ve satma hakkını 7 veya 20 yıl süreyle kısıtlayan bir tekel hakkıdır. Bu hak elde edilirken buluş sahibi; buluşu ile ilgili tüm bilgileri koruma talep edilen ülkedeki kamusal patent kurumuna ayrıntılı olarak bildirir.

Patentler alındıkları ülkeler için hak sahipliği doğurur. Türkiye’de alınmış bir patent, sadece Türkiye sınırları içerisinde sahibine hak sağlamaktadır. Bu hak patentli ürünleri başkalarının Türkiye’ye ithal etmesi durumunda da, hak sahibine ithalatı durdurma hakkı verir.

Buluş, teknoloji alanında bir ürüne veya yönteme ilişkin spesifik bir problemin çözümüdür.

“Buluş” kavramı, patent hukukunun temelini oluşturur. Bir probleme yeni bir teknik çözüm getirilmesi veya bir işin gerçekleştirilmesi için önerilen yeni metotlar ya da yeni ürünler de buluş olarak tanımlanabilir.

Buluşlar; buluş yapma faaliyetini özendirmek, sanayide uygulanması ile teknik, ekonomik ve sosyal ilerlemenin gerçekleştirilmesini sağlamak için patent veya faydalı model belgesi verilerek korunur.

Patent başvurusunda bulunmadan önce, patent araştırması yapılması, buluş konusunun daha önce dünyanın herhangi bir yerinde patent koruması alıp almadığı hakkında bilgi sahibi olunmasını sağlar. Böylece, daha önceden geliştirilmiş bir buluş için başvuru yapılmasının, muhtemel zaman ve finans kaybının önüne geçilmiş olur. Ayrıca patent araştırması ile sektörünüzdeki yeni patentlere erişim sağlayarak dünyadaki son teknolojiyi ve rakiplerinizi takip etme imkanı da bulunmaktadır.
EPOQUE
Online İşlemler Türk Patent Enstitüsü veritabanında kayıtlı marka, patent ve tasarımlar için
EP-Espacenet Avrupa Patent Ofisi’nin patent araştırma hizmeti
TR-Espacenet TPE’nin yayınlanmış başvuruları üzerinden espacenet yardımı ile Türkçe araştırma yapma imkanı.
WIPO WIPO’nun patent araştırma sitesi.
USPTO ABD’nin patent araştırma sitesi.

Patent Hukuku

Patent Hakkına Tecavüz Durumunda Hak Sahibinin Hakları

Patent ve faydalı model doğan haklara vaki tecavüz fiillerinin durdurulması ve önlenmesi,

Tecavüzün giderilmesi ve maddi ve manevi zararın tazmini,

Tecavüz suretiyle üretilen veya ithal edilen ürünlere ve bunların üretiminde kullanılan araçlara el konulması,

Mümkün olduğu taktirde, el konulan ürün ve araçlar üzerinde hak sahibine mülkiyet hakkının tanınması,

Tecavüzün önlenmesine yönelik olarak tedbirlerin alınması, özellikle; Patent ve faydalı modellerde, el konulan ürünlerin ve araçların şekillerinin değiştirilmesi veya patentten doğan haklara tecavüzün önlenmesi kaçınılmaz ise imhası,

Patent ve faydalı modelden doğan haklara tecavüz eden kişi aleyhine verilen mahkeme kararının, masrafları tecavüz eden tarafından karşılanarak, ilgililere tebliğ edilmesi ve kamuya ilan yoluyla duyurulması. İlanın Türkiye’nin en büyük üç gazetesinden birinde yayınlanması talep edilebilir

Patentler ve faydalı modeller devir edilebilir, lisansla kullandırılabilir (kiralanabilir), veraset ile varislere aktarılabilir, hacz olunabilir ve rehin edilebilirler.

Patent / faydalı model belgesi sahibi veya yetkili kıldığı kişi, buluşunu, Resmi Patent Bülteninde yayımlandığı tarihten itibaren üç yıl içinde kullanmak ve Türk Patent Enstitüsü’ne kullandığını ispatlamak zorundadır. Ayrıca, patent / faydalı model belgesi hakkının devam edebilmesi için her yıl ücret tarifesinde belirtilen yıllık ücretleri, Türk Patent Enstitüsü’nün bildirimine gerek olmaksızın, peşin olarak ödenmesi gerekmektedir.

Patent verilemeyecek konulara ek olarak usuller ve bu usuller sonucunda elde edilen ürünler ile kimyasal maddeler hakkında faydalı model belgesi verilmez.