Tasarım Tescili

Bir tasarımın hukuki korunmasının sağlanması için bazı unsurları içermesi gerekir.

a) Yenilik

Bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise, o tasarım yeni kabul edilir (KHK m. 6/I). Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul edilir.

Karşılaştırılan tasarımlar hem yan yana konulur, hem de ayrı ayrı bakılarak değerlendirilir.
Yenilik belirlenirken, ayırt edici niteliğe oranla yüzeysel bir inceleme yapılır.

b) Ayırt edici nitelik

Ayırt edici kavramı, bir şeye özgün nitelikleri, özellikleri belirtmek için kullanılır. Bir endüstriyel tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim ile diğer bir tasarımın böyle bir kullanıcı da bıraktığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık oluşuyorsa bu tasarım ayırt edici niteliğe sahiptir (KHK m. 7).

Bir tasarımın, ayırt edici nitelik bakımından diğer tasarımlardan göstermesi gereken farklılığın derecesi belirgin bir farklılık şeklinde olmalıdır.

c) Ürün veya ürün parçasıtasarım özellikleri

Üründen bağımsız olan bir tasarım hukuki himaye görmez. Koruma görecek olan tasarımın, bir ürün veya parçasına uygulanması gerekir (KHK m. 3 b. a; m. 26/II).

KHK’de ürün olarak; nesne, bileşik sistem veya bu sistemin parçaları, set, takım, ambalajlar, birden çok nesne veya sunuşun bir arada algılanabilen bileşimleri, grafik semboller ve tipografik karakterler olarak sayılmıştır (m. 3 b. b).

d) İnsan duyuları ile algılanabilen görünüm

Tasarım, ürünün görünümü ile ilgili bir özellik ve kavramdır. Tasarımın özellikleri, öncelikle insanın görme duyusuna hitap ederken; diğer duyuları ile de algılanabilir

KORUMA SÜRESİ

Tescili yapılmış tasarım sahibine, “Endüstriyel Tasarım Tescil Belgesi” verilir. Tescilli tasarımların koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 5 yıldır. Bu sürenin beşer yıllık dönemler halinde yenilenmek üzere toplam 25 yıla kadar uzatılma imkanı mevcuttur.

Tasarım Bülteni İtirazı veya Savunma Yapılması

554 Sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca, bir tasarım tescil başvurusu, başvuru aşamasında “yenilik” ve “ayırt edici nitelik” kriterlerine göre incelemeye tabi tutulmamaktadır. Bu nedenle endüstriyel tasarım tescili, uluslararası düzeyde bir kaç ülke dışında genel kabul görmüş itiraza dayalı ‘incelemesiz’ (yenilik ve ayırt edici nitelik açısından) bir sistem olarak tanımlanmaktadır.

Tasarım başvurusu şekli incelemeyi müteakiben Endüstriyel Tasarımlar Resmi Bülteni’nde 6 ay süre ile yayınlanır. Üçüncü kişilerin, yayın tarihinden itibaren 6 ay içerisinde tasarım başvurusuna itiraz etme hakkı bulunmaktadır.

Her ay yayınlanan tasarım bültenleri firmamız uzmanlarınca incelenerek, müvekkillerimize ait birebir ya da benzer başvurular tespit edilmekte ve itiraz haklarının bulunduğu konusunda bilgi verilmektedir. Müvekkillerimizin talebi doğrultusunda yayınlanan tasarımlara itiraz dosyası, gelen itirazlara da karşıt görüş bildirme dosyası hazırlanarak TPE’ye sunulmaktadır.

Yapılan birebir ya da benzer başvuruya itiraz edilmemesi durumunda bu başvuru tescile bağlanmaktadır. Bu aşamadan sonra sadece endüstriyel tasarım tescil belgesi iptali davası açılması yolu sözkonusu olmaktadır. Bu dava da itiraza nispeten oldukça maliyetli ve uzun süreli bir işlem olması hasabiyle, tasarım takibinin önemi, gerekliliği ve avantajı aşikârdır.

Tasarım Sahibiyle İlgili Değişiklikler

Tasarım sahibi tasarımını tescil ettirdikten sonra tesciliyle ilgili bazı hususların değişikliğini talep edebilir. Örneğin unvanının, firmasının çeşidinin (nev’i) ,adresinin değişmesi, şirket birleşmesi durumları, ayrıca bunlarla birlikte tasarım sahibinin ölümü halinde, mirasçılara intikal ettirilmesi veya tasarımın iptali gibi değişikliklerin TPE Tasarımlar Sicil Dairesi’nde de değiştirilmesi ve buna yönelik kayıt ettirilmesi gerekir.

Değişikliğin nedeninin aynı olması kaydıyla, değişiklik talebi bir veya daha fazla tasarım tesciline ve başvurusuna ilişkin ise bu durumda tescil ve/veya başvuru sayısına bakılmaksızın tek bir başvuruyla işlem gerçekleştirilir.

*
Unvan değişikliği kaydı için; unvan değişikliğini gösterir Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi
*
Nevi (şirket türü) değişikliği kaydı için; nevi değişikliğini gösterir Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi
*
Adres değişikliği için; adres değişikliğini gösterir Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi gereklidir.
*
Şirket birleşmesinin kaydı için; birleşmeyi gösterir belge aslı ya da noter tasdikli sureti gereklidir.
*
Patent veraset ve intikal işlemleri için; mahkemeden alınmış veraset ilamı gereklidir.
*
Patent rehin işlemi için; rehin sözleşmesi gereklidir.

Tasarım Lisans

Tasarım hakkı sahibi kendi isteği doğrultusunda tasarım hakkını bir başkasına lisans verebilir.

Tasarım lisans işlemi için; noter onaylı lisans sözleşmesi gereklidir

Tasarım Hakkı Devir

Tasarım hakkı sahibi kendi isteği doğrultusunda tasarım hakkını bir başkasına devredebilir.

Çoklu başvurularda, tasarımların tümü veya bir kısmı devredilebilir.
Tasarım devir işlemi için; noter onaylı devir sözleşmesi gereklidir.

Yenilemelerin Takibi

Tescilli tasarımların koruma süresi tasarımın tesciline başvurma tarihinden itibaren 5 yıldır. Tasarımlar 5 yıl arayla yenilenerek 25 yıla kadar uzatılabilir. 5’er yıllık dönemlerle tasarım hakkı sahibinin ve vekilinin talebi üzerine yenileme ücreti verilerek tasarım tescili yenilenir. Yenileme ücretinin ödenmesi ve yenileme talebinin yapılması, koruma süresinin sona erdiği ayın son gününden önceki 6 ay içerisinde geçekleştirilir. Bu sürenin kaçırılması halinde yenileme ek ücret ödenerek yapılır.

Ülkesel Tasarım Tescilleri

Yurtdışında korunmak istenen tasarımların bireysel ülke başvuruları da mümkün olup, arzu edilen ülkelerdeki partnerlerimiz aracılığıyla resmi patent ofislerine başvuruları ve bunların takipleri yapılmaktadır. Her ülkenin tasarım mevzuatında, uygulamalarında ve ücretlerinde farklılıklar olmaktadır.

Bu tip başvuruların başarılı takibi ve sonuçlandırılması, uluslararası tesciller konusunda deneyim ve özel uzmanlık gerektirmektedir.

OAPI UNION Tescili

OAPI Union Patent ve Marka Ofisi nezdinde yapılan endüstriyel tasarım tescilleri, Afrika Ülkeleri olan; Benin, Burkina Fasso, Orta Afrika Cumhuriyeti, Kamerun, Çad, Kongo, Cote D’ivorie, Ekvator Ginesi, Gabon, Gine, Gine Bisseau, Mali, Moritanya, Nijerya, Senegal, Togo’ da tek bir başvuru ile koruma sağlanabilmesini sağlamaktadır.

WIPO Nezdinde Uluslararası Tescil (Lahey Anlaşması)

Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı (WIPO) nezdinde yapılacak tek bir başvuru ile birden fazla ülkede endüstriyel tasarım koruması elde etme imkânı veren uluslararası tescil sistemidir. Başvuru sahibi, tek bir başvuruyla, seçilen ülkelerde aynı etkiye sahip bir tescil hakkı sahibi olabilmektedir. Tescille ilgili bütün işlemler tek bir merkezden yürütülmekte ve bütün kayıtlar tek bir merkezde tutulmaktadır.
Türk Patent Enstitüsü aracılığı ile de tescil başvurusu yapılabilmekte. Lahey Sistemi çerçevesinde uluslararası başvuru yapabilmek için ulusal başvuru veya tescil şartı bulunmamaktadır.
Üye ülkeler; Mısır, Gürcistan, Macaristan, Ukrayna, Kırgızistan, Lichtenstein, Moldova, Romanya, Slovenya, İspanya, İsviçre, Makedonya, Botswana, Fransa, Arnavutluk, Estonya, Hırvatistan, İzlanda, Namibya, Singapur, Letonya, Ermenistan’dır. Bu ülkelerden istenilenler seçilebilmekte ve tescil işlemi yapılabilmektedir.

Uluslararası Başvuru tescil sonrası işlemler açısından da büyük kolaylıklar sağlamaktadır. Yenileme, adres veya unvan değişikliği gibi işlemler için başvuru ve prosedürler bütünseldir.

Avrupa Birliği Tasarım Başvurusu (Community Design)

Tek bir başvuru ile Avrupa Birliği üyesi ülkelerin tamamında koruma sağlanabilmektedir. Topluluk tasarım tescil sistemi ile Avrupa Birliği ülkelerinde başvuru yapılması, işlemler ve maliyet açısından her bir ülkeye ayrı ayrı başvuru dosyalanmasından çok daha avantajlıdır. Beşer yıllık sürelerle yapılan yenileme işlemiyle koruma süresi 25 yıla kadar uzatılabilmektedir.
Üye Ülkeler: Almanya,İngiltere, Fransa, İspanya, Danimarka, İsveç, Finlandiya, Avusturya, Portekiz, İrlanda, İtalya, Belçika, Hollanda, Lüksemburg, Yunanistan, Polonya, Çek Cumhuriyeti, Estonya, Macaristan, Slovenya, Güney Kıbrıs, Malta, Litvanya, Letonya, Slovakya, Bulgaristan, Romanya’dır.

Sistemin tek dezavantajı, üye ülkelerden herhangi birinden itiraz edilmesi ve bu itirazın Topluluk Tasarım Ofisi (OHIM) tarafından kabul edilmesi durumunda, başvurunun tüm ülkeler için reddedilmesidir. Bu durumda itiraz gelmeyen ülkelerde ulusal tasarım başvuruları yapılarak tescil yoluna gidilebilir.

Sonraki Sayfa »